Łapy Osse: Do budowy domów kolejowych przystąpiono w 1922r. i można to uznać za początek
naszej miejscowości. W ciągu półtora roku zbudowano 26 domów. Tory uszeregowano
po obu stronach torów kolejowych w jednej długiej linii, osiedle nazywano:
1. Kolonia kolejowo-wypoczynkowa
2. Kolonia dla dzieci kolejarzy
3. Osse Mazowieckie- od dużej ilości owadów dokuczających mieszkańcom.
4. Łapy Osse - jako dzielnica Łap.
Pierwsza ulica to Warszawska (biegła bliżej torów niż obecnie) i Kolejowa. Potem
prywatne osoby zaczęły budować domy przy dzisiejszych ulicach Surażskiej i
Sokołowskiej, czyli przy trakcie napoleońskim. Przechodziły tędy wojska cesarza
z Sokół do Suraża w czasie marszu na Moskwę i wracały tędy po klęsce. Pozostałe ulice
to historia ostatniego półwieczat.
W 1528r. Łapy Osse znalazły się w wykazie wsi parafii w PłonceKościelnej.
Wieś Gąsówka Stara powstała w czasie osadnictwa Mazowieckiego. Napływ ludności
oraz przyrost naturalny wpłynęły na powstawanie nowych wsi (Gąsówka Osse,
Skwarki i Somachy).
Nasza miejscowość zaczęła powstawać na przełomie lat 50 i 60
XX wieku na gruntach należących do mieszkańców wsi Gąsówka Stara, stąd do dziś
obowiązuje taka nazwa. Od wsi macierzystej nasza osada odległa jest o około 4
km. Z biegiem czasu "nowej" Gąsówce Starej przybywało i przybywa domów,
obecnie między Gąsówką Starą a Łapami Osse dostrzeżenie granicy jest niemożliwe.
Domy kolejowe: Zbudowane zostały z czerwonej cegły, otynkowane i pomalowane na biało.
Charakterystyczne są wysokie dachy, kryte czerwoną dachówką, nad nimi górowały
kominy. W każdym domu mieszkało po 6 rodzin (4 na dole i 2 na poddaszu).
Początkowo mieszkało tam kierownictwo i robotnicy wykwalifikowani z warsztatów,
którzy przybyli z Grodna i Wilna. W tamtych czasach posiadanie pokoju z kuchnią
i przedpokoju w domu kolejowym stanowiło „coś”
Przy każdym domu kolejowym była studnia, każdy ogrodzony był jednakowym płotkiem
i otoczony ogródkiem gdzie zasadzone były drzewa. Z Ossego do Łap kursowała
drezyna „Byk” która dowoziła pracowników.
Dziś domy są zaniedbane, poczerniałe, nie upiększają ich też dzikie dobudówki,
teren otaczający jest też zaniedbany.
Podobne, ale drewniane o nieco zmienionej konstrukcji dachu, są domy kolejowe na
Wygwizdowie w Łapach....
Krzyż powstańczy z karczmą: Początkowo stał na końcu wsi Gąsówka Osse, przy drodze do Gąsówki Skwarki. Przy
krzyżu była karczma żydowska. Gdy spłonęła, mieszkańcy wsi postanowili
przenieść krzyż. Nie wiadomo czy pierwotne miejsce było terenem potyczki z
powstania styczniowego, czy może była to tylko mogiła.
Krzyż został przeniesiony na miejsce przy posesji państwa Wnorowskich. Obecnie
belka pionowa stanowi część dawnego krzyża. Drewno już zmurszało i wyryta
data „1863” jest już prawie niewidoczna. Belka pozioma została wymieniona. Budynek starej szkoły: Pierwsza szkoła w Łapach Osse powstała w 1928r. i liczyła zaledwie 4 klasy.
Szkoła – to zbyt wielkie określenie, bo była to jedna ciasna izba, prawdopodobnie
w pomieszczeniach kolejowych.
W 1953r. wyremontowany został budynek między Osse a Gąsówką Osse. Był to budynek
opuszczony – prawdopodobnie cementownia. Wygospodarowano dwie klasy i mały
pokoik nauczycielski, jedna klasa mieściła się w pomieszczeniu kolejowym. Dzieci z 6 klas uczyły się na dwie
zmiany. W 1957r. szkołę rozbudowano o pomieszczenia dla dwóch klas. Do nowej i
obecnej szkoły uczniowie wprowadzili się w 1969r. (rozbudowana na przełomie lat
80 i 90).
Potem w starej szkole mieścił się klub. Dziś budynek jest w opłakanym stanie. Półkolonie w Łapach Osse: Najsłynniejsze były w połowie lat 30-tych. i odbywały się w miejscu, gdzie dziś
stoi budynek stacji PKP oraz na końcu dzisiejszej uliczki Leśnej. W lesie z
tamtych czasów pozostał na wpół zarośnięty stawik. KOSZARKA: Budynek za przejazdem kolejowym. Nazwa pochodzi stąd, że w czasie budowy kolei
mieszkali (buli skoszarowani) tam robotnicy kolejowi. ŁYSA GÓRA: Góra dziś nie istniejąca, kiedyś mieściła się w pobliżu stacji PKP Łapy Osse
(dziś przy posesji p. Kulikowskej). Po wojnie ksiądz Bagiński marzył o budowie na
niej kościoła. W latach 50 i 60 rozkopana, a ziemie zabrano do budowy obiektów
kolejowych w Łapach. NASYPY KOLEJOWE: Powstały pod tory wraz z budową kolei w latach 1861-63. Wysokość do 7 metrów. W
połowie drogi z Ossego do Łap zbudowano wiadukt, pod którym przepływa rzeczka
Awissa – dzisiaj zanieczyszczona. Ziemię pod nasypy brano z leśnych żwirowni i
piaskowni, które dziś są leśnymi uroczyskami.
1. Diablik:- ściany wysokie na ok. 30m i tak strome, że na workach zimą nie bali
się zjeżdżać tylko najodważniejsi – istne diabliki.
2. Mydełko- zimą jest tam tak ślisko jak na mydle.
3. Piaskówa: wzgórze piaskowe na zachód od Ossego, z którego rozpościera się
wspaniały widok na okolicę, wokół są ogromne wyrobiska, wszystkie porośnięte
starym już sosnowym lasem. W części z nich ludzie urządzili dzikie wysypiska.
DOM Z WAGONU: Gdy budowano domy kolejowe, robotnicy zaczęli w Łapach Osse wykupować działki.
Początkowo stawiali na nich wagony wycofane z użycia i przerabiano je na
mieszkania. Do dziś w osiedlu zachował się jeden taki dom z wagonu kolejowego. |
